Evcil hayvanların sağlıklı, uzun ve konforlu bir yaşam sürmeleri için düzenli veteriner kontrolleri ve doğru aşı takvimi kritik öneme sahiptir. Aşağıdaki bilgiler, kedi ve köpekler için temel kontrol aralıklarını ve yaygın aşı protokollerini özetler. Bölgesel hastalık durumuna, yasal gerekliliklere ve veteriner hekiminizin değerlendirmesine göre plan değişebilir.
Düzenli Kontrol Aralıkları
- Yavru dönemi: İlk yıl içinde sık aralıklarla muayene ve aşılama.
- Yetişkinler: Yılda en az bir kez genel muayene, ağız ve diş sağlığı, kilo ve beslenme değerlendirmesi.
- Yaşlılar: 7 yaş ve üzeri evcil hayvanlarda yılda bir yerine 6 ayda bir kontrol önerilir.
Köpek Aşıları (Temel ve Duruma Bağlı)
- Temel (Core): Kuduz, DHPP (Distemper, Adenovirus/Hepatit, Parvovirüs, Parainfluenza).
- Duruma bağlı: Leptospiroz, Bordetella (kennel cough), Lyme ve bölgesel risklere göre diğerleri.
Kedilerde Aşılar (Temel ve Duruma Bağlı)
- Temel (Core): Kuduz, FVRCP (Herpesvirüs, Calicivirüs, Panleukopenia).
- Duruma bağlı: FeLV (Feline Leukemia) özellikle yavrular ve dışarı çıkan kediler için önerilir.
Köpekler İçin Örnek Aşı Takvimi
| Yaş | Aşı | Not |
|---|---|---|
| 6-8 hafta | DHPP (1) | Muayene, iç ve dış parazit uygulamaları başlatılır. |
| 9-11 hafta | DHPP (2) | Parazit koruması tekrarı değerlendirilir. |
| 12-14 hafta | DHPP (3) + Leptospiroz (1, risk varsa) + Bordetella (risk varsa) | Barınak/otel gibi kalabalık ortamlara girecek köpeklerde Bordetella önerilir. |
| 16 hafta ve üzeri | DHPP (son) + Kuduz (1) + Leptospiroz (2, verildiyse) | Kuduz aşısı yaşı ve mevzuata göre yapılır. |
| 12 ay | DHPP rapel + Kuduz rapel | Sonraki rapeller 1-3 yılda bir, ürün ve mevzuata göre değişir. |
Kediler İçin Örnek Aşı Takvimi
| Yaş | Aşı | Not |
|---|---|---|
| 6-8 hafta | FVRCP (1) | Muayene, iç ve dış parazit uygulamaları başlatılır. |
| 9-11 hafta | FVRCP (2) | Parazit koruması tekrarı değerlendirilir. |
| 12-14 hafta | FVRCP (3) + FeLV (1, risk varsa) | Dışarı çıkan veya çoklu kedi ortamında yaşayanlara FeLV önerilir. |
| 16 hafta ve üzeri | Kuduz (1) + FeLV (2, verildiyse) | FVRCP son dozu bölgesel protokole göre 16. haftada tamamlanır. |
| 12 ay | FVRCP rapel + Kuduz rapel | FeLV yıllık rapel, risk devam ediyorsa yapılır. |
Parazit Kontrolü
- İç parazit: Yavru dönemde daha sık, yetişkinlerde 3-6 ayda bir kontrol ve gerekirse uygulama.
- Dış parazit: Mevsime ve risk durumuna göre ayda bir damla, tablet veya tasma seçenekleri.
- Ev ortamının temizliği: Pire ve kene mücadelesinde yaşam alanının da düzenli temizlenmesi gerekir.
Aşı Öncesi ve Sonrası Dikkat Edilecekler
- Aşı öncesi genel muayene yapılmalı; ateş, kusma, ishal gibi durumlarda aşı ertelenmelidir.
- Aşı sonrası hafif halsizlik ve iştahsızlık görülebilir; 24 saati aşan durumlarda veterinerinize danışın.
- Aşı kayıtları ve seri numaraları sağlık karnesinde düzenli olarak işlenmelidir.
Sık Sorulanlar
Aşılar kaçırılırsa ne olur
Doz aralıkları fazla açıldıysa seri yeniden başlatılabilir veya ek dozlar planlanır. En doğru takvimi veteriner hekiminiz belirler.
Evden çıkmayan kediye aşı gerekir mi
Bazı temel aşılar (örneğin FVRCP ve kuduz, bölgesel mevzuata göre) evden çıkmayan kediler için de önerilir.
Kontrol ve aşılar, bulaşıcı ve ölümcül hastalıkların büyük kısmını önler. Buradaki takvim bir örnektir; bireysel sağlık geçmişi, yaşam tarzı ve yerel risklere göre veteriner hekiminizin oluşturacağı plana uyunuz.